Hepatit B Antiviral Direnç Mutasyon Analizi

1. Testin Tanımı
Hepatit B virüsünün polimeraz revers transkriptaz bölgesindeki mutasyonları tespit ederek antiviral ilaç direncini belirler. Mutasyonlar, YMDD motifinde ve çevresinde gelişen amino asit değişikliklerini içerir.

2. Yöntem ve Cihaz Detayı
Metodoloji: PCR amplifikasyonu ardından Sanger dizileme veya hibridizasyon bazlı line probe assay (örn. INNO-LiPA HBV DR)
Platform: ABI 3500 Genetic Analyzer veya otomatik hibridizasyon cihazı ile analiz edilir.

3. Numune Türü ve Hazırlık
Numune: EDTA’lı tam kandan ayrıştırılmış serum.
Örnek Hazırlığı: Alım sonrası 4 saat içinde laboratuvara ulaştırılmalı; kısa süreli saklama +4 °C, uzun süreli saklama –80 °C’de yapılmalıdır.

4. Referans Aralığı
Wild-type (dirençsizlik) ve belirlenen mutasyon varyantları raporda belirtilir. Kritik mutasyonlar: YMDD’den YIDD, YVDD gibi amino asit değişimleri.

5. Klinik Endikasyon ve Kullanım
– Lamivudin veya diğer nükleozid/nükleotid analog tedavisi alan kronik hepatit B hastalarında direnç şüphesi.
– Tedavi başarısızlığı veya viral yük artışı gözlendiğinde.
– Tedavi protokolünde değişiklik ihtiyacı değerlendirilirken.

6. Sonuçların Yorumlanması
– Wild-type: Mevcut ilaca duyarlı.
– Mutasyonlu varyant: İlaca dirençli, alternatif tedavi değerlendirilmesi önerilir.

7. Limitasyonlar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
– Düşük viral yük (< 200 IU/mL) kit-veri uyumsuzluğuna neden olabilir.
– Küçük alt popülasyon mutasyonları Sanger dizilemede tespit edilemeyebilir; gerekirse NGS önerilir.
– Line probe assay sonuçları kross-reaktivite gösterebilir; dizileme doğrulaması gerekebilir.

Doktor kontrolünde değerlendirilmelidir. Sonuçların doğruluk oranı en üst seviyededir.