Gaita Kültürü Testi

1. Testin Tanımı
Gaita kültürü, gastroenterit, kolit ve dizanteri gibi bakteriyel sindirim sistemi enfeksiyonlarına yol açan patojenlerin tespitine yönelik bir laboratuvar testidir. Salmonella (tifo, paratifo), Shigella (basilli dizanteri), enterohemorajik E. coli ve diğer enterik bakteriler bu testle araştırılır. Ayrıca, antibiyotik sonrası gelişen inatçı ishallerde Clostridioides difficile toksin taraması da panel kapsamına alınabilir.

2. Yöntem
Seçici ve diferansiyel besiyerlerinde inkübasyon: MacConkey, XLD agar, Selenite F broth gibi ortamlar kullanılır. Salmonella-Shigella agar ve Sorbitol MacConkey agar (EHEC O157 için); Campylobacter spp. için mikroaerofilik koşullarda Campy-BAP; C. difficile toksinleri ELISA veya PCR yöntemleriyle saptanır.

3. Numune Türü ve Hazırlık
Numune: Taze dışkı örneği (10–20 g).
Hazırlık: Steril kapta toplanan örnek, +2–8 °C’de en geç 2–4 saat içinde laboratuvara ulaştırılmalı; uzun süreli saklama –20 °C’de yapılabilir.

4. Referans Aralığı
Negatif: Patogenik bakteri üremesi saptanmadı.
Pozitif: Koloni sayısı ≥10⁵ CFU/g olarak raporlanır; C. difficile toksin pozitifliği klinik bulgularla birlikte değerlendirilir.

5. Klinik Endikasyon ve Kullanım
– Akut ishal, karın ağrısı, ateş ve dehidrasyon belirtileri.
– Kanlı veya mukuslu dışkı şüphesi.
– Antibiyotik sonrası inatçı ishalde C. difficile toksin araştırması.
– Gıda kaynaklı salgın araştırmaları ve epidemiyolojik izlem.

6. Sonuçların Yorumlanması
Pozitif: İzole edilen bakteri veya toksin varlığı tedavi planlamasında yol gösterir. C. difficile için uygun antitoksin tedavisi uygulanmalıdır.
Negatif: Bakteriyel etken saptanmadı; viral, paraziter veya fonksiyonel nedenler için ek değerlendirme gerekebilir.

7. Limitasyonlar ve Dikkat Edilecek Hususlar
– Campylobacter türleri rutin kültürde üremeyebilir; özel mikroaerofilik inkübasyon gereklidir.
– Düşük düzey patojenler veya kısa süreli kolonizasyon kültürde gözden kaçabilir; ek moleküler test önerilebilir.
– Numune toplama, transport ve saklama koşullarına uyulmaması sonuç güvenilirliğini düşürür.

Doktor kontrolünde değerlendirilmelidir. Sonuçların doğruluk oranı en üst seviyededir.